EPR na Węgrzech: obowiązki sprzedawców e-commerce 

Wstęp

Przedsiębiorstwa sprzedające produkty na rynek węgierski coraz częściej spotykają się z obowiązkami wynikającymi z rozszerzonej odpowiedzialności producenta (EPR). W sprzedaży transgranicznej wiele firm koncentruje się głównie na kwestiach podatkowych, takich jak VAT czy OSS, oraz na organizacji logistyki, pomijając jednocześnie przepisy dotyczące gospodarki odpadami. W praktyce brak analizy obowiązków środowiskowych jest jedną z najczęstszych przyczyn problemów ze zgodnością przy sprzedaży do innych państw UE.
Na Węgrzech znaczenie tych regulacji wzrosło szczególnie od 2023 roku, kiedy wprowadzono nowy model zarządzania systemem gospodarowania odpadami oparty na koncesji państwowej. W ramach tej reformy centralną rolę w organizacji systemu przejęła spółka MOHU MOL Hulladékgazdálkodási Zrt., która odpowiada za funkcjonowanie krajowego systemu zbiórki i przetwarzania odpadów oraz za pobieranie opłat EPR od producentów.
Wielu sprzedawców dowiaduje się o tych obowiązkach dopiero w momencie, gdy platforma sprzedażowa wymaga przedstawienia potwierdzenia rejestracji środowiskowej lub numeru identyfikacyjnego umożliwiającego sprzedaż produktów na rynku węgierskim.
Ten przewodnik został przygotowany z myślą o producentach, importerach oraz sprzedawcach internetowych kierujących swoje produkty do klientów na Węgrzech.

Definicja EPR

Rozszerzona odpowiedzialność producenta (Extended Producer Responsibility – EPR) jest systemem regulacyjnym, w którym przedsiębiorstwa wprowadzające produkty na rynek uczestniczą finansowo w organizacji zbiórki, sortowania oraz recyklingu odpadów powstających z tych produktów. Celem tego mechanizmu jest przeniesienie części kosztów gospodarowania odpadami z administracji publicznej na podmioty wprowadzające produkty do obrotu.
W praktyce oznacza to, że przedsiębiorstwo sprzedające produkty w opakowaniach lub wprowadzające na rynek towary takie jak elektronika czy baterie musi partycypować w finansowaniu systemu zagospodarowania odpadów powstających po zakończeniu cyklu życia tych produktów.
Na Węgrzech system EPR obejmuje kilka kategorii produktów generujących odpady. W przypadku sprzedaży internetowej najczęściej dotyczy to:

• opakowań
• sprzętu elektrycznego i elektronicznego (WEEE)
• baterii i akumulatorów

System obejmuje również inne kategorie produktów, takie jak opony, oleje czy wybrane produkty z tworzyw sztucznych.
Wprowadzanie takich produktów na rynek wiąże się z obowiązkiem rejestracji w systemach krajowych, prowadzenia ewidencji ilości wprowadzanych produktów oraz wnoszenia opłat finansujących system gospodarowania odpadami.
Kto podlega obowiązkom?
Kluczowym elementem systemu EPR jest ustalenie, który podmiot uznawany jest za producenta w rozumieniu przepisów środowiskowych. Na Węgrzech za producenta może zostać uznana nie tylko firma wytwarzająca produkty w kraju, lecz również przedsiębiorstwo, które wprowadza produkty na rynek węgierski po raz pierwszy w ramach działalności gospodarczej.
Obowiązki EPR mogą więc dotyczyć:
producentów mających siedzibę na Węgrzech
importerów sprowadzających towary spoza Unii Europejskiej
przedsiębiorstw nabywających produkty z innych państw członkowskich UE
dystrybutorów sprzedających produkty pod własną marką sprzedawców internetowych wysyłających produkty bezpośrednio do konsumentów na Węgrzech.
W modelu sprzedaży transgranicznej kluczowe znaczenie ma struktura transakcji. Jeżeli przedsiębiorstwo sprzedaje towar bezpośrednio klientowi na Węgrzech i organizuje jego dostawę do odbiorcy końcowego, może zostać uznane za podmiot wprowadzający produkt na rynek krajowy.

Podstawa prawna obowiązków

System rozszerzonej odpowiedzialności producenta na Węgrzech opiera się na przepisach krajowych dotyczących gospodarki odpadami oraz reformie wprowadzonej w 2023 roku.
Najważniejsze akty prawne obejmują między innymi:

• ustawę o gospodarce odpadami (Waste Act CLXXXV z 2012 r.)
• rozporządzenia wykonawcze dotyczące poszczególnych kategorii produktów
• rozporządzenie rządowe nr 80/2023 wprowadzające nowy system EPR

Reforma ta ustanowiła model koncesyjny, w którym operacyjne zarządzanie systemem gospodarowania odpadami zostało powierzone jednemu operatorowi odpowiedzialnemu za organizację zbiórki i przetwarzania odpadów w skali całego kraju.

Właściwy organ

System EPR na Węgrzech funkcjonuje w oparciu o współpracę kilku instytucji publicznych. Najważniejszą rolę operacyjną pełni spółka:
MOHU MOL Hulladékgazdálkodási Zrt.
MOHU jest koncesjonariuszem odpowiedzialnym za organizację krajowego systemu gospodarki odpadami oraz za naliczanie opłat EPR.
System raportowania danych środowiskowych jest prowadzony poprzez krajowy system informacyjny:
OKIR – National Environmental Information System.
Organy ochrony środowiska odpowiadają natomiast za nadzór nad systemem oraz egzekwowanie przepisów.

Rejestry

Podmioty wprowadzające produkty objęte systemem EPR na rynek węgierski muszą dokonać rejestracji w odpowiednich systemach środowiskowych przed rozpoczęciem sprzedaży.
Proces ten obejmuje przede wszystkim:

• rejestrację przedsiębiorstwa w systemie MOHU
• rejestrację w systemie raportowym OKIR

Podczas rejestracji przedsiębiorstwo musi również określić kategorię produktów wprowadzanych na rynek poprzez przypisanie odpowiednich kodów klasyfikacyjnych, tzw. KF codes. Kody te pozwalają przyporządkować produkty do właściwych kategorii EPR oraz określić sposób raportowania i naliczania opłat.

Główne obowiązki EPR na Węgrzech 

Rejestracja

Pierwszym krokiem w realizacji obowiązków EPR jest identyfikacja kategorii produktów objętych systemem oraz dokonanie rejestracji w odpowiednich systemach krajowych.
W praktyce oznacza to:

• rejestrację przedsiębiorstwa w systemie MOHU
• rejestrację w systemie OKIR
• przypisanie właściwych kodów KF dla produktów

Po zakończeniu procesu przedsiębiorstwo może rozpocząć raportowanie ilości produktów wprowadzanych na rynek.

Autoryzowany przedstawiciel

W przypadku przedsiębiorstw zagranicznych sprzedających produkty bezpośrednio do klientów na Węgrzech często konieczne jest skorzystanie z usług lokalnego przedstawiciela.
Autoryzowany przedstawiciel jest podmiotem mającym siedzibę na Węgrzech, który reprezentuje producenta w zakresie realizacji obowiązków środowiskowych. Jego zadania mogą obejmować przeprowadzenie procesu rejestracji, przygotowanie raportów środowiskowych, prowadzenie wymaganej dokumentacji oraz komunikację z organami administracji.
Dla wielu zagranicznych sprzedawców e-commerce współpraca z lokalnym partnerem compliance jest najprostszym sposobem zorganizowania zgodności z systemem EPR.

Potwierdzenie rejestracji

Po zakończeniu procesu rejestracji przedsiębiorstwo otrzymuje identyfikatory w systemach środowiskowych. Dokumenty te stanowią dowód spełnienia obowiązków rejestracyjnych i są coraz częściej wymagane przez platformy marketplace jako warunek umożliwiający sprzedaż produktów na rynku węgierskim.

Raportowanie i ewidencja

Przedsiębiorstwa objęte systemem EPR muszą prowadzić szczegółową ewidencję produktów i opakowań wprowadzanych na rynek węgierski. Dane te stanowią podstawę sporządzania raportów środowiskowych składanych w systemie OKIR.
Raportowanie odbywa się w cyklach kwartalnych. Standardowe terminy składania raportów przypadają na:

• 20 stycznia
• 20 kwietnia
• 20 lipca
• 20 października

Na podstawie złożonych raportów operator systemu wystawia faktury za należne opłaty EPR, które producenci muszą uregulować w określonym terminie.

Opłaty

Podmioty wprowadzające produkty objęte systemem EPR są zobowiązane do finansowania systemu gospodarowania odpadami poprzez wnoszenie opłat EPR.
Opłaty te są naliczane przez operatora systemu – spółkę MOHU – na podstawie danych raportowanych przez producentów. Wysokość opłat zależy przede wszystkim od kategorii produktu, rodzaju materiału oraz masy produktów wprowadzonych na rynek.

Wymogi dotyczące oznakowania produktów i opakowań

Przepisy węgierskie przewidują również obowiązki dotyczące oznakowania produktów i opakowań. Oznaczenia te mają na celu ułatwienie segregacji odpadów oraz przekazanie użytkownikom informacji dotyczących właściwego postępowania z produktami po zakończeniu ich użytkowania.
Najczęściej obejmują one symbole identyfikujące materiał opakowania, symbol przekreślonego kosza dla sprzętu elektrycznego i elektronicznego oraz oznaczenia dotyczące baterii i akumulatorów.

Obowiązki informacyjne dla kupujących

Podmioty wprowadzające produkty na rynek węgierski powinny przekazywać użytkownikom informacje dotyczące właściwego postępowania z odpadami. Informacje te mogą być przekazywane w instrukcji produktu, na opakowaniu, w dokumentacji produktu lub w komunikacji cyfrowej, na przykład poprzez informacje zamieszczone na stronie produktu lub w wiadomości e-mail wysyłanej po dokonaniu zakupu.

Strumienie odpadów i zwolnienia

System EPR na Węgrzech obejmuje wiele kategorii produktów generujących odpady, w szczególności opakowania, sprzęt elektryczny i elektroniczny oraz baterie i akumulatory.
W praktyce obowiązki EPR mogą powstać już w momencie wprowadzenia pierwszego produktu na rynek węgierski. Przepisy nie przewidują szerokich progów zwolnień opartych wyłącznie na niewielkich ilościach produktów.

Konsekwencje braku zgodności

Nieprzestrzeganie obowiązków EPR na Węgrzech może prowadzić do sankcji administracyjnych oraz kar finansowych. Przedsiębiorstwa, które nie dokonają wymaganej rejestracji lub nie raportują ilości produktów wprowadzonych na rynek, mogą zostać objęte postępowaniem administracyjnym prowadzonym przez właściwe organy ochrony środowiska.
W przypadku sprzedawców internetowych brak zgodności z przepisami środowiskowymi może również prowadzić do problemów operacyjnych, takich jak ograniczenie sprzedaży lub blokada ofert na platformach marketplace wymagających potwierdzenia rejestracji EPR.

Wsparcie w realizacji obowiązków EPR

Rulity Consulting wspiera przedsiębiorstwa sprzedające na Węgry w praktycznej organizacji zgodności z systemem EPR.
Proces współpracy rozpoczyna się od szczegółowej analizy portfela produktów oraz modelu sprzedaży w celu ustalenia, które strumienie odpadów są uruchamiane przez działalność przedsiębiorstwa. W przypadku większości sprzedawców internetowych dotyczy to przede wszystkim opakowań, jednak w zależności od asortymentu może obejmować również sprzęt elektryczny i elektroniczny lub baterie.
Na podstawie tej analizy określana jest właściwa ścieżka realizacji obowiązków. Obejmuje ona identyfikację wymaganych rejestracji w systemach MOHU i OKIR, przypisanie właściwych kodów KF dla produktów oraz wdrożenie procedur raportowania.
W praktyce odpowiednie zaplanowanie procesu zgodności już na początku sprzedaży pozwala uniknąć problemów regulacyjnych oraz ograniczyć ryzyko przerw w sprzedaży wynikających z braku wymaganych rejestracji środowiskowych.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania (Węgry)

Potrzebujesz wsparcia w rejestracji na rynku węgierskim? Rulity Consulting pomoże Ci przejść przez proces weryfikacji i zapewni poprawność raportowania.